Leadership CoachingLife Coaching

Πως να διαχειριστείτε έναν ναρκισσιστή

Αποτελεσματικές τεχνικές για τη διαχείριση ατόμων με ναρκισσισμό

Όλοι οι άνθρωποι έχουν ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, στο βαθμό που τους βοηθούν να έχουν αυτοεκτίμηση, αναγνώριση και να νιώθουν ευτυχισμένοι. Τι γίνεται όμως όταν ο ναρκισσισμός είναι παθογενής και γίνεται απειλή για τη συνοχή μιας ομάδας; Ο Manfred F. R. Kets de Vries μοιράζεται στο Harvard Business Review την εμπειρία του με τέτοια άτομα και προτείνει τρόπους διαχείρισης ναρκισσιστικών ατόμων.

Οι ναρκισσιστές μπορούν να είναι χαρισματικοί, φιλόδοξοι και έχουν εκείνα τα χαρακτηριστικά που μπορούν να βοηθήσουν μια επιχείρηση να πετύχει τους στόχους της και να αναπτυχθεί. Το παράδειγμα ενός ανώτερου διευθυντικού στελέχους, ταλαντούχου, αναδεικνύει πόσο προβληματικό στην ομάδα μπορεί να γίνει ένα ναρκισσιστικό άτομο. “Τείνει να μονοπωλεί τη συζήτηση ανεξάρτητα από το θέμα, δεν είναι καλός ακροατής και κάθε φορά που μιλάει κάποιος άλλος προσπαθεί να φέρει το θέμα στα μέτρα του. Συνηθίζει να υποτιμά το έργο των άλλων και τονίζει τις δικές του επιτυχίες. Γίνεται πολύ ανυπόμονος και θυμώνει όταν δε λαμβάνει την ειδική μεταχείριση που πιστεύει πως αξίζει.”

Τα παραπάνω δημιουργούν μια μεγάλη πρόκληση σε όσους καλούνται να διαχειριστούν ναρκισσιστικά άτομα, καθώς οι ναρκισσιστές αρνούνται πως έχουν πρόβλημα. Οι ψυχίατροι έχουν δοκιμάσει πολλές μορφές παρέμβασης που χρειάζονται χρόνο. Ο Manfred F. R. Kets de Vries, αναφέρει πως από την εμπειρία του σε πολλά workshop ηγεσίας έχει μάθει κάποιες τεχνικές που προσφέρουν αποτελέσματα. Ας τις δούμε:

  • Δημιουργήστε δυνατή αίσθηση ομαδικής συνοχής. Το ομαδικό περιβάλλον κάνει μια ελαττωματική συμπεριφορά πιο διακριτή, πιο ελεγχόμενη, πιο συζητήσιμη και συνεπώς μη αποδεκτή. Η πίεση από τους συναδέλφους του, θα κάνει τον νάρκισσο να υιοθετήσει τους κανόνες της ομάδας. Έτσι, θα αναλάβουν οι συνάδελφοί του το ρόλο του ‘’αστυνόμου’’ και θα ενθαρρύνουν τον νάρκισσο να ακούει και να συμμερίζεται και τους υπόλοιπους.
  • Χρησιμοποιήστε αυτή τη δυνατή ομάδα για να προωθήσετε την εποικοδομητική κριτική ανάμεσα στους συναδέλφους. Συχνά για τους νάρκισσους, δεν είναι τόσο απειλητικό να δέχονται κριτική από τους συναδέλφους τους όσο από ένα άτομο μεμονωμένα ή από τον leader. Φυσικά, είναι και πιο δύσκολο να αγνοήσει την κριτική από πολλά άτομα παρά από ένα. Αν η δυναμική της ομάδας είναι σωστά δομημένη, η άποψη του νάρκισσου για τον εαυτό του θα αποκαλυφθεί, θα αντικατοπτριστεί, θα δοκιμαστεί και μπορεί με αυτό τον τρόπο να αλλάξει.
  • Δημιουργήστε ένα ασφαλές και κάπως παιχνιδιάρικο περιβάλλον εργασίας. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον τα άτομα με ναρκισσιστική συμπεριφορά μαθαίνουν να αναπτύσσουν εμπιστοσύνη, να ανακαλύπτουν τα όρια τους, να δέχονται κριτική και να αυξάνουν την αυτογνωσία τους. Επιπλέον οι συνάδελφοι τέτοιων ατόμων μπορούν να αντιμετωπίσουν τις προβληματικές συμπεριφορές τους πιο εποικοδομητικά ενώ παράλληλα μπορούν να προσφέρουν και λίγη κατανόηση.
  • Μην έρχεστε αντιμέτωποι απευθείας με τον νάρκισσο. Αντιθέτως, ενισχύστε την ομάδα. Αυτός που οργανώνει την ομάδα πρέπει να είναι προσεκτικός ώστε να μην είναι απότομος και έρθει αντιμέτωπος άμεσα με τον νάρκισσο όταν παρουσιάζει αποκλίνουσα συμπεριφορά. Όταν χρειάζεται πρέπει να κατανοεί τον νάρκισσο, δείχνοντας του έκπληξη ή συμπόνια όταν δέχεται την κριτική των συναδέλφων του αλλά παράλληλα πρέπει να ενθαρρύνει τους συναδέλφους του να μην δέχονται τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται. Για παράδειγμα όταν μονοπωλεί για πολλή ώρα στις συζητήσεις, να τον διακόπτουν ώστε να τον κάνουν να συνειδητοποιεί ότι δεν είναι ο πιο “έξυπνος στην παρέα”.

Φυσικά, η αντιμετώπιση των ναρκισσιστών θα είναι πάντα μια πρόκληση. Μερικοί από αυτούς δε θα είναι σε θέση να ανεχτούν πιέσεις από την ομάδα, ή αρνητικά σχόλια από τους συναδέλφους τους, με αποτέλεσμα να αποφασίσουν να τα παρατήσουν.

Η μεγαλύτερη ανησυχία ενός manager δεν θα πρέπει να είναι να μην χάσει τον ναρκισσιστή. Θα πρέπει να είναι πως τα άλλα μέλη της ομάδας μπορεί να τα παρατήσουν εξ αιτίας του τρόπου που θέλει ένας ναρκισσιστής να του συμπεριφέρονται. Αν καταφέρετε να δημιουργήσετε μία δυναμική ομάδα που διατηρεί τέτοιες τάσεις υπό έλεγχο και συμβάλλει στην ανάπτυξη της αυτογνωσίας του κάθε μέλους ξεχωριστά, τότε θα κρατήσετε τους καλύτερους και θα πάρετε το μέγιστο από αυτούς.

Αλέξανδρος Αραπέτσικας